Jak mówić o drugim rodzicu podczas badania OZSS?

Badanie OZSS

Jak opisywać trudne zachowania bez etykietowania i skupić rozmowę na sytuacji dziecka

Podczas badania OZSS konkret jest ważniejszy niż etykieta. Zamiast oceniać drugiego rodzica, warto opisywać konkretne sytuacje, ich częstotliwość, reakcje dziecka i to, co obserwujesz obecnie.

Jedno z najtrudniejszych pytań podczas badania może brzmieć:

Proszę opowiedzieć o drugim rodzicu.

Rodzic będący w konflikcie często ma bardzo dużo do powiedzenia. Może odczuwać złość, żal, poczucie krzywdy i silną potrzebę, aby ktoś wreszcie zobaczył jego perspektywę.

To są ważne emocje. Podczas badania warto jednak oddzielić je od opisu tego, co rzeczywiście dzieje się z dzieckiem.

Justyna Rokicka o tym, jak mówić o drugim rodzicu podczas badania OZSS.

Opis sytuacji to nie to samo co ocena rodzica

W silnym konflikcie łatwo przejść od opisywania zachowania do oceniania całej osoby.

Zamiast powiedzieć:

„On manipuluje dzieckiem”

albo

„Ona jest toksyczna”

warto opisać konkretne zachowanie lub zdarzenie.

Etykieta

Ogólna ocena drugiej osoby, jej charakteru albo intencji.

Konkret

Opis tego, co się wydarzyło, kiedy miało miejsce, jak często się powtarza i jak zareagowało dziecko.

Jak opisywać trudną sytuację?

Pomocny może być bardzo prosty schemat:

Co się wydarzyło? Opisz konkretną sytuację bez oceniania intencji drugiego rodzica.

Jak często to się zdarza? Jeżeli zachowanie się powtarza, warto wskazać jego częstotliwość.

Jak zareagowało dziecko? Opisz zachowanie, emocje lub zmianę funkcjonowania dziecka.

Co obserwujesz obecnie? Powiedz, czy sytuacja nadal wpływa na dziecko i w jaki sposób.

W ten sposób rozmowa pozostaje przy faktach i potrzebach dziecka, zamiast zamieniać się w ocenę byłego partnera.

Czy trzeba przemilczeć trudne zachowania drugiego rodzica?

Nie.

Oddzielenie faktów od ocen nie oznacza, że masz pomijać sytuacje, które uważasz za ważne albo niepokojące.

Jeżeli konkretne zachowanie drugiego rodzica wpływa na dziecko, można i warto je opisać.

Różnica polega na sposobie przedstawienia tej informacji.

Konkret jest ważniejszy niż etykieta.

Drugi rodzic nadal jest dla dziecka mamą albo tatą

To szczególnie ważne, gdy konflikt między dorosłymi jest bardzo silny.

Dla Ciebie druga osoba może być byłym partnerem, z którym łączy Cię wiele trudnych doświadczeń.

Dla dziecka ta sama osoba nadal pozostaje mamą albo tatą.

Dziecko może:

kochać drugiego rodzica nawet jeśli Ty jesteś z nim w konflikcie,

tęsknić za nim nawet jeśli między dorosłymi wydarzyło się wiele trudnych rzeczy,

dobrze się z nim bawić i jednocześnie widzieć jego trudne zachowania,

potrzebować obojga rodziców bez konieczności wybierania jednej strony.

Emocje dziecka wobec drugiego rodzica nie muszą być takie same jak Twoje.

Jedno pytanie, które warto sobie zadać

Przed rozmową o drugim rodzicu warto sprawdzić własną intencję.

Czy mówię o drugim rodzicu po to, żeby opisać rzeczywistość mojego dziecka, czy po to, żeby udowodnić, że to ja mam rację?

Ta różnica jest bardzo ważna.

W pierwszym przypadku punktem odniesienia pozostaje dziecko i jego sytuacja.

W drugim centrum rozmowy może stać się konflikt między dorosłymi.

Jak mówić o drugim rodzicu podczas OZSS – najważniejsze zasady

Opisuj sytuacje Zamiast ogólnych ocen podawaj konkretne przykłady.

Mów o częstotliwości Jeżeli coś się powtarza, zaznacz jak często.

Pokazuj wpływ na dziecko Opisz jego reakcje, emocje i zmianę zachowania.

Unikaj etykiet Określenia typu „toksyczny” czy „manipulant” niewiele mówią o konkretnej sytuacji.

Nie ukrywaj trudnych faktów Mów o nich rzeczowo i konkretnie.

Wracaj do perspektywy dziecka To jego dobrostan powinien pozostawać najważniejszym punktem odniesienia.

O autorce

Justyna Rokicka

Psycholog i certyfikowana psychoterapeutka rodzinna, ekspertka w obszarze relacji rodzinnych i kryzysów okołorozwodowych. Od ponad 15 lat wspiera rodziców i rodziny, pracując w nurcie terapii systemowej, ze szczególnym uwzględnieniem budowania sojuszu rodzicielskiego i dobrostanu dzieci.

Prowadzi warsztaty rodzicielskie oraz szkolenia dla osób w procesie rozstania i rozwodu, a także pomaga rodzicom przygotować się do badań OZSS.

Kontakt: 604 162 747